วัดจอมคีรีนาคพรต
(วัดบนเขาที่มีพญานาคมาจำศีล)
วัดจอมคีรีนาคพรตเป็นวัดโบราณ เดิมมีชื่อเรียกว่า "วัดลั่นทม" บ้าง "วัดเขา" บ้าง "วัดเขานครสวรรค์" บ้าง จนถึงสมัย ร.4 ใช้ชื่ออย่างเป็นทางการว่า "วัดเขาบวชนาค" แต่หลักฐานจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ มีชื่ออย่างอื่นคือ "วัดสุวรรณคีรีนาคพรต" ต่อมาในราวปี พ.ศ. 2425 พระยาราชสัมภารากร (เลื่อน สุรนันท์) ได้เขียนบอกชื่อขณะเดินทางผ่านไปเมืองเชียงใหม่ว่า "วัดหัวเมือง" ประมาณปี พ.ศ. 2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 วัดนี้จึงมีชื่ออย่างเป็นทางการจนถึงปัจจุบันว่า "วัดจอมคีรีนาคพรต" แต่คนทั่วไปยังคงเรียกว่า "วัดเขาบวชนาค" หรือเรียกแบบย่อ ๆ ว่า "วัดเขา"
- ชื่อว่า "วัดลั่นทม" ก็เพราะว่า มีต้นลั่นทม(ลีลาวดี)เป็นจำนวนมากขึ้นรอบบริเวณรอบโบสถ์
- ชื่อว่า "วัดเขา"หรือ "วัดเขานครสวรรค์" ก็เพราะในเมืองนครสวรรค์ มีวัดนี้เพียงแห่งเดียวที่ตั้งอยู่บนเขา สมัยนั้นวัดคีรีวงศ์และวัดวรนาถบรรพต(วัดเขากบ)ยังไม่ได้สร้าง
- ชื่อว่า "วัดเขาบวชนาค" ก็เพราะว่า เดิมในจังหวัดนครสวรรค์มีวัดนี้เพียงแห่งเดียวที่บวชนาคได้ เพราะอุโบสถวัดนี้มีวิสุงคามสีมาถูกต้องตามพระธรรมวินัย สามารถใช้เป็นที่อุปสมบทกรรมได้ ส่วนวัดอื่น ๆ ยังไม่มีความพร้อมในส่วนนี้
- ชื่อว่า "วัดจอมคีรีนาคพรต" ก็เพราะว่า วัดนี้มีพญานาคซึ่งเป็นเทพชั้นผู้ใหญ่มาบำเพ็ญพรต(รักษาศีล)และอารักขา แม้ในซุ้มเรือนแก้วของอุโบสถก็มีรูปนาค ๓ เศียรทั้งสองข้าง
วัดจอมคีรีนาคพรต
 |  |  |  |  |  |
| Click | ประวัติวัดโดยย่อ | ตำนานสร้างโบสถ์ | พระราชศรัทธา | สิ่งที่น่าสนใจในวัด | รายนามเจ้าอาวาส |
จะได้กราบไหว้ปิดทองพระประธานในอุโบสถเทวดาสร้าง เพื่อขอพรให้เป็นศิริมงคลแก่ตน
๑.๑ ชายคาต่ำ โบสถ์หลังนี้มีชายคาที่ต่ำกว่าโบสถ์ทั่วไป เป็นการบังคับกลาย ๆ ว่า เมื่อจะเข้าไปกราบพระประธานภายใน ต้องก้มหัวคืออ่อนน้อมถ่อมตนเข้าไปเท่านั้น ถ้าไม่ก้ม จะได้รับอันตรายคือศีรษะจะชนชายคาโบสถ์ เป็นปริศนาธรรมว่า เมื่อจะเข้าไปในสถานที่ใด ๆ ให้อ่อนน้อมถ่อมตนเข้าไป ถ้าไม่ถ่อมตน จะได้รับอุปสรรคหรืออันตรายจากที่นั้น ๆ
๑.๒. โล่งโถง คือปราศจากประตู หน้าต่าง และฝาผนัง (ลูกกรงเหล็กเพิ่งจะสร้างทีหลังเพื่อกันขโมย) ความจริงแม้โบสถ์หลังนี้จะมีขนาดเล็ก แต่เมื่อเป็นโบสถ์โล่งโถงไม่มีฝาผนัง จึงเป็นโบสถ์ที่บรรจุหรือรองรับคนได้ไม่จำกัด เพราะความจุของโบสถ์หลังหนึ่ง ๆ ถูกจำกัดด้วยฝาผนัง แต่โบสถ์หลังนี้ไม่มีฝาผนัง ดังนั้นความจุจึงไม่ถูกจำกัด นี่คือคำเฉลยปริศนาของคนโบราณที่ว่า โบสถ์เทวดาสร้าง จุคนได้ไม่เคยเต็ม คติการสร้างโบสถ์แบบนี้ เป็นการสร้างแบบชาวพุทธโบราณในยุคทวาราวดีและสุโขทัย โบสถ์หลังนี้ที่เห็นในปัจจุบันคือผ่านการบูรณะมาแล้วหลายครั้งหลายยุคสมัย ด้านนอกโบสถ์เป็นหินอ่อน นายช่างเขาเว้นช่องให้ดูพื้นเดิมว่าเก่าเพียงไร เพื่อให้เห็นเนื้อปูนหรือลวดลายเดิมแต่โบราณ
๒. พระศรีสรรเพชญ์ พระประธานในซุ้มเรือนแก้ว เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยสมัยทวาราวดี(ขอมโบราณ) อายุประมาณพันปีเศษ หน้าตักกว้าง 6 ศอกเศษ เป็นของสร้างมาแต่เดิมไม่ปรากฎปีที่สร้าง พระพักตร์ทำนองพระพุทธรูปสมัยเชียงแสน สถิตในซุ้มเรือนแก้วมีหัวนาค 3 เศียร เป็นศิลปะแบบขอม ที่บัลลังก์หรือฐานชุกชีมียักษ์ 6 ตนดูแลอยู่ คืออาฬวกยักษ์ ท้าวเวสสุวรรณ และยักษ์อื่น ๆ คอยอารักขา
๓. พระพุทธธัญดร พระปางลีลาในซุ้มเรือนแก้ว ตั้งอยู่ด้านหลังพระประธาน หากไม่สังเกตหรือไม่ทราบข้อมูลมาก่อนอาจไม่รู้ว่ามีพระปางลีลาอยู่ตรงนี้อีก ๑ องค์ องค์พระสูงประมาณ 1 เมตร ฐานสูงประมาณ 1.50 เมตร ที่รู้ว่าเป็นศิลปะทวาราวดีก็เพราะว่า ยกพระหัตถ์คือมือข้างขวาขึ้นมาที่อุระ(อก) ถ้าเป็นศิลปะสุโขทัยจะยกมือซ้าย
พระปางลีลาที่มีลักษณะอย่างนี้ อยู่ในโบสถ์หลังพระประธานเช่นนี้ มีแห่งเดียวในประเทศไทย (Unseen Thailand)
๔. พระอัครสาวกคู่ รูปหล่อพระอัครสาวกทั้งคู่นี้ เป็นองค์เล็ก ๆ เหมือนเด็ก ต่างจากพระอัครสาวกที่เห็นตามวัดทั่วไป เพราะนี่คืออัครสาวกที่สร้างในสมัยทวาราวดี
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็น
๒. พระศรีสรรเพชญ์ พระประธานในซุ้มเรือนแก้ว เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยสมัยทวาราวดี(ขอมโบราณ) อายุประมาณพันปีเศษ หน้าตักกว้าง 6 ศอกเศษ เป็นของสร้างมาแต่เดิมไม่ปรากฎปีที่สร้าง พระพักตร์ทำนองพระพุทธรูปสมัยเชียงแสน สถิตในซุ้มเรือนแก้วมีหัวนาค 3 เศียร เป็นศิลปะแบบขอม ที่บัลลังก์หรือฐานชุกชีมียักษ์ 6 ตนดูแลอยู่ คืออาฬวกยักษ์ ท้าวเวสสุวรรณ และยักษ์อื่น ๆ คอยอารักขา
๓. พระพุทธธัญดร พระปางลีลาในซุ้มเรือนแก้ว ตั้งอยู่ด้านหลังพระประธาน หากไม่สังเกตหรือไม่ทราบข้อมูลมาก่อนอาจไม่รู้ว่ามีพระปางลีลาอยู่ตรงนี้อีก ๑ องค์ องค์พระสูงประมาณ 1 เมตร ฐานสูงประมาณ 1.50 เมตร ที่รู้ว่าเป็นศิลปะทวาราวดีก็เพราะว่า ยกพระหัตถ์คือมือข้างขวาขึ้นมาที่อุระ(อก) ถ้าเป็นศิลปะสุโขทัยจะยกมือซ้าย
พระปางลีลาที่มีลักษณะอย่างนี้ อยู่ในโบสถ์หลังพระประธานเช่นนี้ มีแห่งเดียวในประเทศไทย (Unseen Thailand)
๔. พระอัครสาวกคู่ รูปหล่อพระอัครสาวกทั้งคู่นี้ เป็นองค์เล็ก ๆ เหมือนเด็ก ต่างจากพระอัครสาวกที่เห็นตามวัดทั่วไป เพราะนี่คืออัครสาวกที่สร้างในสมัยทวาราวดี
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็นอาฬวกยักษ์และท้าวเวสสุวรรณ
๒. พระศรีสรรเพชญ์ พระประธานในซุ้มเรือนแก้ว เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยสมัยทวาราวดี(ขอมโบราณ) อายุประมาณพันปีเศษ หน้าตักกว้าง 6 ศอกเศษ เป็นของสร้างมาแต่เดิมไม่ปรากฎปีที่สร้าง พระพักตร์ทำนองพระพุทธรูปสมัยเชียงแสน สถิตในซุ้มเรือนแก้วมีหัวนาค 3 เศียร เป็นศิลปะแบบขอม ที่บัลลังก์หรือฐานชุกชีมียักษ์ 6 ตนดูแลอยู่ คืออาฬวกยักษ์ ท้าวเวสสุวรรณ และยักษ์อื่น ๆ คอยอารักขา
๓. พระพุทธธัญดร พระปางลีลาในซุ้มเรือนแก้ว ตั้งอยู่ด้านหลังพระประธาน หากไม่สังเกตหรือไม่ทราบข้อมูลมาก่อนอาจไม่รู้ว่ามีพระปางลีลาอยู่ตรงนี้อีก ๑ องค์ องค์พระสูงประมาณ 1 เมตร ฐานสูงประมาณ 1.50 เมตร ที่รู้ว่าเป็นศิลปะทวาราวดีก็เพราะว่า ยกพระหัตถ์คือมือข้างขวาขึ้นมาที่อุระ(อก) ถ้าเป็นศิลปะสุโขทัยจะยกมือซ้าย (
๓. พระพุทธธัญดร พระปางลีลาในซุ้มเรือนแก้ว ตั้งอยู่ด้านหลังพระประธาน หากไม่สังเกตหรือไม่ทราบข้อมูลมาก่อนอาจไม่รู้ว่ามีพระปางลีลาอยู่ตรงนี้อีก ๑ องค์ องค์พระสูงประมาณ 1 เมตร ฐานสูงประมาณ 1.50 เมตร ที่รู้ว่าเป็นศิลปะทวาราวดีก็เพราะว่า ยกพระหัตถ์คือมือข้างขวาขึ้นมาที่อุระ(อก) ถ้าเป็นศิลปะสุโขทัยจะยกมือซ้าย
พระปางลีลาที่มีลักษณะอย่างนี้ อยู่ในโบสถ์หลังพระประธานเช่นนี้ มีแห่งเดียวในประเทศไทย (Unseen Thailand)
๔. พระอัครสาวกคู่ รูปหล่อพระอัครสาวกทั้งคู่นี้ เป็นองค์เล็ก ๆ เหมือนเด็ก ต่างจากพระอัครสาวกที่เห็นตามวัดทั่วไป เพราะนี่คืออัครสาวกที่สร้างในสมัยทวาราวดี
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็นอาฬวกยักษ์และท้าวเวสสุวรรณ
๓. พระพุทธธัญดร พระปางลีลาในซุ้มเรือนแก้ว ตั้งอยู่ด้านหลังพระประธาน หากไม่สังเกตหรือไม่ทราบข้อมูลมาก่อนอาจไม่รู้ว่ามีพระปางลีลาอยู่ตรงนี้อีก ๑ องค์ องค์พระสูงประมาณ 1 เมตร ฐานสูงประมาณ 1.50 เมตร ที่รู้ว่าเป็นศิลปะทวาราวดีก็เพราะว่า ยกพระหัตถ์คือมือข้างขวาขึ้นมาที่อุระ(อก) ถ้าเป็นศิลปะสุโขทัยจะยกมือซ้าย
พระปางลีลาที่มีลักษณะอย่างนี้ อยู่ในโบสถ์หลังพระประธานเช่นนี้ มีแห่งเดียวในประเทศไทย (Unseen Thailand)
๔. พระอัครสาวกคู่ รูปหล่อพระอัครสาวกทั้งคู่นี้ เป็นองค์เล็ก ๆ เหมือนเด็ก ต่างจากพระอัครสาวกที่เห็นตามวัดทั่วไป เพราะนี่คืออัครสาวกที่สร้างในสมัยทวาราวดี
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็น
พระปางลีลาที่มีลักษณะอย่างนี้ อยู่ในโบสถ์หลังพระประธานเช่นนี้ มีแห่งเดียวในประเทศไทย (Unseen Thailand)
๔. พระอัครสาวกคู่ รูปหล่อพระอัครสาวกทั้งคู่นี้ เป็นองค์เล็ก ๆ เหมือนเด็ก ต่างจากพระอัครสาวกที่เห็นตามวัดทั่วไป เพราะนี่คืออัครสาวกที่สร้างในสมัยทวาราวดี
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็นอาฬวกยักษ์และท้าวเวสสุวรรณ
๔. พระอัครสาวกคู่ รูปหล่อพระอัครสาวกทั้งคู่นี้ เป็นองค์เล็ก ๆ เหมือนเด็ก ต่างจากพระอัครสาวกที่เห็นตามวัดทั่วไป เพราะนี่คืออัครสาวกที่สร้างในสมัยทวาราวดี
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็นอาฬวกยักษ์และท้าวเวสสุวรรณ
๕. ยักษ์ที่พระแท่น ที่แท่นหรือบัลลังก์มียักษ์หน้าตาน่ากลัวดุร้ายมาอารักขาพระพุทธเจ้าอยู่ ข้างละ 3 ตน รวมเป็น 6 เป็นของเก่าโบราณสร้างสมัยเดียวกัน ยักษ์เหล่านี้ในอดีตเคยเป็นอสูรไม่ดี คือเป็นยักษ์มิจฉาทิฐิไม่เลื่อมใสในพระศาสนา ต่อมาพระพุทธองค์ทรงทรมานให้หายพยศ สอนให้รู้บาป บุญ คุณ โทษ จึงปวารณาตัวมารับใช้พระศาสนา ปัจจุบันถึงแม้จะเป็นยักษ์ที่ใจดีแล้วก็ตาม แต่กายก็ยังไม่เปลี่ยนไปตามจิต ยักษ์เหล่านี้เขาว่าเป็นอาฬวกยักษ์และท้าวเวสสุวรรณ
๗. มณฑปครอบรอยพระพุทธบาท กว้าง 4 วา ยาว 4 วา หลังคายอดเป็นพระเจดีย์ เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธบาท ๔ รอยจำลอง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัวทรงสร้าง และน่าจะเป็นสมเด็จพระปิ่นเกล้าด้วย
๘. ศาลายาว สำหรับพระอาศัย ยาว 6 วาเศษ กว้าง 3 วาเศษ นอกจากนั้นก็มีพระเจดีย์หลายองค์ แต่ที่ขนาดใหญ่และเป็นของโบราณนั้นมีอยู่องค์หนึ่ง วัดโดยรอบได้ 20 วา สูงประมาณ 10 วาเศษ บันไดลงจากเขาถึงพื้นลานวัดเป็นบันไดอิฐถือปูน แบ่งเป็นตอนๆ รวมความยาวประมาณ 200 ฟุต ตอนกลางของบันไดทำเป็นรูปพญานาคทั้งสองข้างหันศรีษะลงสู่แม่น้ำ ต่อจากนั้นเป็นคอนกรีตทอดยาว เป็นแนวตรงลงสู่สะพานศาลาท่าน้ำ (แม่น้ำเจ้าพระยา) ยาว 250 เมตร กว้าง 2 เมตร
๙. สะพาน เป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก และมีลูกกรงตลอดทั้งสองข้าง กว้างประมาณ 2 เมตร ยาว 60 เมตร ถึงศาลาท่าน้ำซึ่งกว้าง 5 เมตร ยาว 10 เมตร นอกจากนี้ยังมีสิ่งปลูกสร้างอีกหลายแห่ง เช่น ศาลาเฉลิมธรรม ศาลารวมสุข เมรุ ศาลาธรรมเวช และเสนาสนะสำหรับภิกษุสงฆ์อาศัยบำเพ็ญสมณะธรรม มีกุฏิจำรัสอุปถัมภ์ กุฏิสายทองคำ กุฏิสว่างอุปถัมภ์ และกุฏิเก่าแก่สมัยอาจารย์ยวงปฏิสังขรณ์ไว้ 2 หลัง ซุ้มประตูวัดด้านทิศตะวันออกติดกับถนนพหลโยธิน ทำด้วยคอนกรีต กรมผสมที่ 4 สร้างถวายถนนแยกจากถนนพหลโยธินผ่านอาคารโรงเรียนของวัดจอมคีรีนาคพรตเข้าสู่วัด และเข้าค่ายจิรประวัติ เป็นถนนถาวร กว้าง 6 เมตร รถยนต์เข้าออกสะดวกมาก
๑๐. ระฆังใบใหญ่โบราณ คาดว่าน่าจะสร้างในสมัย ร.5 หรือ ร.6 สำหรับตีบอกเวลาในอดีต
๑๑. ระฆังแขวน มีจำนวนหลายสิบใบรายรอบวัด เอาไว้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลของนักท่องเที่ยว
๑๒. พระเจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม คู่กับวิหารรัชกาลที่ ๔ แปดเหลี่ยมหมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ น่าจะเป็นที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ
๑๓. ใบเสมาคู่ สมัยสุโขทัย
๗. มณฑปครอบรอยพระพุทธบาท กว้าง 4 วา ยาว 4 วา หลังคายอดเป็นพระเจดีย์ เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธบาท ๔ รอยจำลอง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัวทรงสร้าง และน่าจะเป็นสมเด็จพระปิ่นเกล้าด้วย
๘. ศาลายาว สำหรับพระอาศัย ยาว 6 วาเศษ กว้าง 3 วาเศษ นอกจากนั้นก็มีพระเจดีย์หลายองค์ แต่ที่ขนาดใหญ่และเป็นของโบราณนั้นมีอยู่องค์หนึ่ง วัดโดยรอบได้ 20 วา สูงประมาณ 10 วาเศษ บันไดลงจากเขาถึงพื้นลานวัดเป็นบันไดอิฐถือปูน แบ่งเป็นตอนๆ รวมความยาวประมาณ 200 ฟุต ตอนกลางของบันไดทำเป็นรูปพญานาคทั้งสองข้างหันศรีษะลงสู่แม่น้ำ ต่อจากนั้นเป็นคอนกรีตทอดยาว เป็นแนวตรงลงสู่สะพานศาลาท่าน้ำ (แม่น้ำเจ้าพระยา) ยาว 250 เมตร กว้าง 2 เมตร
๙. สะพาน เป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก และมีลูกกรงตลอดทั้งสองข้าง กว้างประมาณ 2 เมตร ยาว 60 เมตร ถึงศาลาท่าน้ำซึ่งกว้าง 5 เมตร ยาว 10 เมตร นอกจากนี้ยังมีสิ่งปลูกสร้างอีกหลายแห่ง เช่น ศาลาเฉลิมธรรม ศาลารวมสุข เมรุ ศาลาธรรมเวช และเสนาสนะสำหรับภิกษุสงฆ์อาศัยบำเพ็ญสมณะธรรม มีกุฏิจำรัสอุปถัมภ์ กุฏิสายทองคำ กุฏิสว่างอุปถัมภ์ และกุฏิเก่าแก่สมัยอาจารย์ยวงปฏิสังขรณ์ไว้ 2 หลัง ซุ้มประตูวัดด้านทิศตะวันออกติดกับถนนพหลโยธิน ทำด้วยคอนกรีต กรมผสมที่ 4 สร้างถวายถนนแยกจากถนนพหลโยธินผ่านอาคารโรงเรียนของวัดจอมคีรีนาคพรตเข้าสู่วัด และเข้าค่ายจิรประวัติ เป็นถนนถาวร กว้าง 6 เมตร รถยนต์เข้าออกสะดวกมาก
๑๐. ระฆังใบใหญ่โบราณ คาดว่าน่าจะสร้างในสมัย ร.5 หรือ ร.6 สำหรับตีบอกเวลาในอดีต
๑๑. ระฆังแขวน มีจำนวนหลายสิบใบรายรอบวัด เอาไว้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลของนักท่องเที่ยว
๑๒. พระเจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม คู่กับวิหารรัชกาลที่ ๔ แปดเหลี่ยมหมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ น่าจะเป็นที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ
๑๓. ใบเสมาคู่ สมัยสุโขทัย
๘. ศาลายาว สำหรับพระอาศัย ยาว 6 วาเศษ กว้าง 3 วาเศษ นอกจากนั้นก็มีพระเจดีย์หลายองค์ แต่ที่ขนาดใหญ่และเป็นของโบราณนั้นมีอยู่องค์หนึ่ง วัดโดยรอบได้ 20 วา สูงประมาณ 10 วาเศษ บันไดลงจากเขาถึงพื้นลานวัดเป็นบันไดอิฐถือปูน แบ่งเป็นตอนๆ รวมความยาวประมาณ 200 ฟุต ตอนกลางของบันไดทำเป็นรูปพญานาคทั้งสองข้างหันศรีษะลงสู่แม่น้ำ ต่อจากนั้นเป็นคอนกรีตทอดยาว เป็นแนวตรงลงสู่สะพานศาลาท่าน้ำ (แม่น้ำเจ้าพระยา) ยาว 250 เมตร กว้าง 2 เมตร
๙. สะพาน เป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก และมีลูกกรงตลอดทั้งสองข้าง กว้างประมาณ 2 เมตร ยาว 60 เมตร ถึงศาลาท่าน้ำซึ่งกว้าง 5 เมตร ยาว 10 เมตร นอกจากนี้ยังมีสิ่งปลูกสร้างอีกหลายแห่ง เช่น ศาลาเฉลิมธรรม ศาลารวมสุข เมรุ ศาลาธรรมเวช และเสนาสนะสำหรับภิกษุสงฆ์อาศัยบำเพ็ญสมณะธรรม มีกุฏิจำรัสอุปถัมภ์ กุฏิสายทองคำ กุฏิสว่างอุปถัมภ์ และกุฏิเก่าแก่สมัยอาจารย์ยวงปฏิสังขรณ์ไว้ 2 หลัง ซุ้มประตูวัดด้านทิศตะวันออกติดกับถนนพหลโยธิน ทำด้วยคอนกรีต กรมผสมที่ 4 สร้างถวายถนนแยกจากถนนพหลโยธินผ่านอาคารโรงเรียนของวัดจอมคีรีนาคพรตเข้าสู่วัด และเข้าค่ายจิรประวัติ เป็นถนนถาวร กว้าง 6 เมตร รถยนต์เข้าออกสะดวกมาก
๑๐. ระฆังใบใหญ่โบราณ คาดว่าน่าจะสร้างในสมัย ร.5 หรือ ร.6 สำหรับตีบอกเวลาในอดีต
๑๑. ระฆังแขวน มีจำนวนหลายสิบใบรายรอบวัด เอาไว้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลของนักท่องเที่ยว
๑๒. พระเจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม คู่กับวิหารรัชกาลที่ ๔ แปดเหลี่ยมหมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ น่าจะเป็นที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ
๑๓. ใบเสมาคู่ สมัยสุโขทัย
๙. สะพาน เป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก และมีลูกกรงตลอดทั้งสองข้าง กว้างประมาณ 2 เมตร ยาว 60 เมตร ถึงศาลาท่าน้ำซึ่งกว้าง 5 เมตร ยาว 10 เมตร นอกจากนี้ยังมีสิ่งปลูกสร้างอีกหลายแห่ง เช่น ศาลาเฉลิมธรรม ศาลารวมสุข เมรุ ศาลาธรรมเวช และเสนาสนะสำหรับภิกษุสงฆ์อาศัยบำเพ็ญสมณะธรรม มีกุฏิจำรัสอุปถัมภ์ กุฏิสายทองคำ กุฏิสว่างอุปถัมภ์ และกุฏิเก่าแก่สมัยอาจารย์ยวงปฏิสังขรณ์ไว้ 2 หลัง ซุ้มประตูวัดด้านทิศตะวันออกติดกับถนนพหลโยธิน ทำด้วยคอนกรีต กรมผสมที่ 4 สร้างถวายถนนแยกจากถนนพหลโยธินผ่านอาคารโรงเรียนของวัดจอมคีรีนาคพรตเข้าสู่วัด และเข้าค่ายจิรประวัติ เป็นถนนถาวร กว้าง 6 เมตร รถยนต์เข้าออกสะดวกมาก
๑๐. ระฆังใบใหญ่โบราณ คาดว่าน่าจะสร้างในสมัย ร.5 หรือ ร.6 สำหรับตีบอกเวลาในอดีต
๑๑. ระฆังแขวน มีจำนวนหลายสิบใบรายรอบวัด เอาไว้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลของนักท่องเที่ยว
๑๒. พระเจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม คู่กับวิหารรัชกาลที่ ๔ แปดเหลี่ยมหมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ น่าจะเป็นที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ
๑๓. ใบเสมาคู่ สมัยสุโขทัย
๑๐. ระฆังใบใหญ่โบราณ คาดว่าน่าจะสร้างในสมัย ร.5 หรือ ร.6 สำหรับตีบอกเวลาในอดีต
๑๑. ระฆังแขวน มีจำนวนหลายสิบใบรายรอบวัด เอาไว้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลของนักท่องเที่ยว
๑๒. พระเจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม คู่กับวิหารรัชกาลที่ ๔ แปดเหลี่ยมหมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ น่าจะเป็นที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ
๑๓. ใบเสมาคู่ สมัยสุโขทัย
๑๐. ระฆังใบใหญ่โบราณ คาดว่าน่าจะสร้างในสมัย ร.5 หรือ ร.6 สำหรับตีบอกเวลาในอดีต
๑๑. ระฆังแขวน มีจำนวนหลายสิบใบรายรอบวัด เอาไว้ตีเพื่อความเป็นสิริมงคลของนักท่องเที่ยว
๑๒. พระเจดีย์ทรง ๘ เหลี่ยม คู่กับวิหารรัชกาลที่ ๔ แปดเหลี่ยมหมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ น่าจะเป็นที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ
๑๓. ใบเสมาคู่ สมัยสุโขทัย
 |  |  |  |  |
| พระพุทธชินราช | พระพุทธในเรือนแก้ว | พระปางลีลายกมือขวา | พระปางลีลายกมือขวา | พระปางลีลายกมือซ้าย |
| วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ฯ | วัดจอมคีรีนาคพรต | ศิลปะทวาราวดี | วัดจอมคีรีนาคพรต | วัดสระศรี อุทยาน ฯ |
| ศิลปะสุโขทัยแบบพิเศษ | ศิลปะทวาราวดี | ภาพจากพระเครื่อง | ศิลปะทวาราวดี | ศิลปะสุโขทัย |
สรรเพชญ์ แปลว่า รู้ทุกอย่าง มาจากคำบาลีว่า สพฺพญฺญู เขียนว่า สัพพัญญู เขียนแบบไทยว่า สรรเพชญ์ ต้องมี ญ สะกดเพื่อให้รู้ว่ามาจากคำว่า "ญา" ที่แปลว่ารู้
พระศรีสรรเพชญ์ หรือพระพุทธศรีสรรเพชญ์ จึงแปลว่า พระผู้รู้สิ่งทั้งปวง พระผู้รู้ทุกสิ่ง หรือพระพุทธผู้รู้ทุกสิ่งทุกอย่าง
พระศรีสรรเพชญ์ จึงเป็นพระที่ชาวบ้านในอดีตนิยมมากราบไหว้ เพื่อขอความมีสติปัญญารอบรู้ทุกอย่าง สมดังนามของท่าน
พระศรีสรรเพชญ์ เวลาเขียนให้ระวังอย่าเขียนผิดว่า สรรเพ็ชร หรือสรรเพชร เพราะแม้ว่าจะออกเสียงเหมือนกัน แต่ความหมายต่างกันไกล
๒. พระพุทธธัญดร (อ่านว่า พระ-พุด-ทะ-ทัน-ดอน) ชื่อพระปางลีลาหลังพระประธาน แปลว่า พระผู้ทรงไว้ซึ่งความร่ำรวย, พระผู้มีโชค, หรือจะแปลให้เข้าใจง่าย ๆ แบบไทย ๆ ว่า หลวงพ่อเศรษฐี หรือพระทุ่งเศรษฐี ก็ได้
พุทธ คือ พระพุทธเจ้า
ธัญ แปลว่า รุ่งเรือง, มั่งมี, ร่ำรวย, มีโชค, เลิศ, ดี,
ดร แปลว่า ทรงไว้ มาจากคำว่า ธร (แปลง ธ เป็น ด)
พระพุทธธัญดร แปลว่า พระผู้รุ่งเรือง, พระผู้มั่งคั่ง, พระผู้มีโชค, พระผู้เลิศทางโชคลาภ, พระเศรษฐี, หลวงพ่อเศรษฐี หรือพระทุ่งเศรษฐี
พระพุทธธัญดรจึงเป็นพระที่ชาวบ้านในอดีตนิยมมาอธิษฐานขอโชคลาภ ขอความร่ำรวย และขอความรุ่งเรืองในหน้าที่การงาน สมดังนามของท่าน
พระพุทธธัญดร เวลาเขียนให้ระวังอย่าเขียนผิดว่า พระพุทธันดร เพราะพุทธันดร แปลว่า ระหว่างพระพุทธเจ้าหรือช่วงเวลาที่โลกว่างพระพุทธศาสนา ความหมายคนละอย่าง
พระทุ่งเศรษฐี มีต้นแบบมาจากพระพุทธธัญดร
ประวัติและที่ตั้ง
วัดจอมคีรีนาคพรต (วัดเขา) ตั้งอยู่เลขที่ 3 บ้านเขาบวชนาค หมู่ที่ 4 ต.นครสวรรค์ออก อ.เมือง จ.นครสวรรค์ ริมถนนพหลโยธิน ก่อนข้ามสะพานเดชาติวงศ์เข้าสู่ตัวเมือง ห่างจากตัวเมืองประมาณ 1 กม. บนเนื้อที่ 74 ไร่ 3 งาน 18 ตารางวา ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในปี พ.ศ. 2015 รัชสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สมัยกรุงศรีอยุธยา
ในอดีตวัดจอมคีรีนาคพรตมีหลายชื่อก็เพราะ
วัดนี้ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ด้านทิศตะวันออก ฝั่งเดียวกับสถานีรถไฟนครสวรรค์ใต้สะพานเดชาติวงศ์เพียงเล็กน้อย ปัจจุบันนี้การคมนาคมดีขึ้น จึงสะดวกต่อการสัญจรไปมา ถ้านั่งรถไฟจากกรุงเทพฯ ลงที่สถานีนครสวรรค์ (หนองปลิง) จะมีรถเมล์ประจำทางและแท็กซี่คอยให้ความสะดวกจนถึงซุ้มประตูวัด ส่วนทางเรือนั้นไม่ค่อยสะดวกเหมือนแต่ก่อน เพราะประชาชนหันมานิยมการขึ้นรถเพราะสะดวกกว่าหลายเท่า ดังนั้นความสำคัญของเรือจึงน้อยลง
แต่ก็ยังมีเรือแล่นผ่านไปมาอยู่เสมอ สำหรับภายในบริเวณวัดแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ส่วนหนึ่งตั้งอยู่บนยอดเขาสูง เป็นที่ตั้งโรงอุโบสถที่ศักดิ์สิทธิ์และวิหาร รวมทั้งมณฑปและเจดีย์ อีกส่วนหนึ่งตั้งอยู่บริเวณเชิงเขา เป็นที่ตั้งศาลาการเปรียญ กุฎิ สำหรับภิกษุสามเณรได้อาศัยบำเพ็ญสมณะธรรมและเป็นที่บำเพ็ญบุญของพุทธศาสนิกชน ถาวรวัตถุ โรงอุโบสถที่เรียกว่า"โบสถ์เทวดาสร้าง" เป็นทรงแบบโบราณเครื่องบนเป็นไม้สักล้วน มุงกระเบื้องยาว 6 วา 2 ศอกกว้าง 4 วา 1 ศอก มีพะไลโดยรอบไม่ปรากฎแน่ชัดว่าสร้างมาตั้งแต่ครั้งไหน ทราบแต่ว่ามีการปฏิสังขรณ์บ้างเป็นครั้งคราว
 |  |  |
| ด้านหน้าโบสถ์ | พระพุทธบาทสี่รอย | โบสถ์เทวดาสร้าง |
 |  |  |
| ลวดลายเก่าแต่โบราณ | ภายในโบสถ์โล่งโถง จุคนได้ไม่เคยเต็ม | เสมาหินชนวนคู่ |
 |  |  |
| พระศรีสรรเพชญ์ พระประธานในโบสถ์ | พระพุทธธัญดร (พระทุ่งเศรษฐี)พระประธานองค์ที่ ๒ ยืนอยู่ด้านหลัง | อสูร(ยักษ์)รอบแท่นพระประธาน (Click) |
ตำนานโบสถ์เทวดาสร้าง
วัดจอมคีรีนาคพรต มีสิ่งพิเศษกว่าวัดอื่นๆในประเทศคือ โบสถ์ที่นี่เป็นโบสถ์โถง ชาวบ้านเรียกว่า"โบสถ์เทวดาสร้าง" คือมีลักษณะเป็นรูปศาลาโถง ไม่มีผนังทั้งสี่ด้าน ทรงแบบโบราณ เครื่องบนเป็นไม้สักล้วน มุงกระเบื้องยาว 6 วา 2 ศอก กว้าง 4 วา 1 ศอก มีพะไลโดยรอบ
ตำนานเรื่องโบสถ์เทวดาสร้างนี้ เล่ากันต่อๆมาว่า เมื่อชาวบ้านเริ่มสร้างอุโบสถ ได้ติดตั้งเสาพร้อมเครื่องบนให้เป็นรูปโครงของอุโบสถ ตกกลางคืนก็ได้ยินเสียงมโหรีปี่พาทย์ มีเสียงอึกทึกครึมโครมและแสงสว่าง ซึ่งสว่างไปทั่วบริเวณยอดเขา ชาวบ้านต่างพากันแปลกใจจึงปลุกกันลุกขึ้น ทุกคนได้ยินเสียงนั้นเหมือนกัน ด้วยความสงสัยจึงพากันไปดูก็ปรากฏแก่ตาว่า งานที่ทำไว้นั้นสำเร็จหมดและไม่ปรากฏว่ามีใครเข้าไปทำเลยแม้แต่คนเดียว คือไม่พบมนุษย์ผู้ใดในที่นั้นเลย จึงเป็นที่แปลกประหลาดมหัศจรรย์มาก พวกชาวบ้านจึงหยุดการก่อสร้างไว้เพียงเท่านั้น เพราะเห็นว่าเทวดาลงมาสร้างไว้สำเร็จแล้ว
ยังมีวัตถุประกอบเรื่องนี้อีกแห่งหนึ่งอยู่ทางเหนือของภูเขาที่ตั้งวัดนี้ประมาณ 400 เมตร มีภูเขาลูกหนึ่งชาวบ้านเรียกกันว่า “เขาโรงครัว” ว่าเป็นที่เทวดาทำครัว เพราะมีหินเป็นรูปขนมจีน รูปครก และเครื่องประกอบการทำครัวต่างๆ ปรากฏอยู่ และที่เชิงเขาด้านหนึ่งเรียกกันว่า “ทะเลน้ำข้าว” เพราะพื้นที่บริเวณนั้นเป็นพื้นที่เรียบไม่มีหญ้าขึ้นปรากฏอยู่จนทุกวันนี้
เรื่องราวของตำนานนี้เกิดขึ้นเมื่อกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี พม่ายกทัพมาตีไทย ขณะที่ทหารไทยได้ตั้งค่ายพักแรมอยู่ตามบริเวณวัดเขาบวชนาค วันหนึ่งปรากฏว่าเกิดพายุฝนหนัก ทหารทั้งสองทัพได้พากันเข้าไปอาศัยอยู่บริเวณอุโบสถนี้ ปรากฏว่าทหารเข้าพักอาศัยได้หมดทั้งกองทัพ ทั้งๆ ที่อุโบสถไม่ได้ใหญ่โตอะไรมากนัก โดยอภินิหารนี้เองชาวจังหวัดนครสวรรค์จึงเชื่อว่าเป็นโบสถ์เทวดาสร้างจริง
ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงรัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรีได้เสด็จประพาสจังหวัดนครสวรรค์ ยังได้ทดลองว่าโบสถ์จะบรรจุคนได้มากจริงหรือไม่ โดยทรงนำข้าราชบริพารที่ตามเสด็จทั้งหมดเข้าในอุโบสถนี้ ก็ไม่เต็มอีก ทำให้ชาวจังหวัดนครสวรรค์มีความเชื่ออย่างแน่นแฟ้นว่าเป็นโบสถ์ที่เทวดาสร้างจริงๆ
เนื่องจากบริเวณวัดจอมคีรีนาคพรตเป็นป่าทึบรกรุงรังมาก บังเอิญเกิดไฟป่าไหม้ครั้งใหญ่ ถาวรวัตถุของวัด เช่น หลังคาวิหาร และมณฑปถูกไฟไหม้เกือบหมด คงเหลือแต่โบสถ์เทวดาสร้างเพียงหลังเดียวเท่านั้นที่รอดพ้นจากไฟไหม้อย่างน่าอัศจรรย์
 |  |  |
| ภายในโบสถ์โล่งโถง | ถวายเทียนพรรษา+ห่มผ้าพระประธาน 2552 | คู่พระอัครสาวก |
 |  |  |
| พระปางนาคปรก | พระพุทธธัญดร พระประธานองค์ที่ 2 คลิ๊ก เพื่อซูมดูใกล้ ๆ | ลวดลายงดงาม |
 |  |  |
| แม่น้ำเจ้าพระยาอยู่ด้านหน้า | บันไดพญานาค | ทางขึ้นวัด |
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด
๑. โบสถ์เทวดาสร้าง มีลักษณะเป็นรูปศาลาโถง ไม่มีผนังทั้งสี่ด้าน ทรงแบบโบราณ เครื่องบนเป็นไม้สักล้วน มุงกระเบื้องยาว 6 วา 2 ศอก กว้าง 4 วา 1 ศอก มีพะไลโดยรอบ โบสถ์นี้มีลักษณะพิเศษกว่าโบสถ์ทั่วไปคือ
 |  |  |
| ป้ายประตูวัด | มณฑปครอบรอยพระพุทธบาท | หน้าโบสถ์ |
 |  |  |
| ประตูเข้าโบสถ์ต่ำ ทุกคนต้องก้มหัวเข้าไป | ห่มผ้าเจ้าแม่กวนอิม | สมเด็จพระพุฒาจารย์(โต) พรหมรังสี |
 |  |  |
| ประตูเข้าโบสถ์เขียนว่า "ระวังหัวแตก" | ระฆังใหญ่โบราณ | ตีระฆังบอกเทวดาว่ามาทำบุญ |
๖. วิหาร ยาว 15 วา กว้าง 5 วาเศษ ภายในวิหารเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางต่างๆ รอบผนังของพระวิหาร มีพระสมัยกรุงสุโขทัย พระนาคปรกสลักด้วยหิน สมัยลพบุรี นอกจากนั้นยังมีพระพุทธรูปยืนปางต่างๆ ที่ชำรุดหักพังลงบ้างแล้ว เพราะถูกคนร้ายคอยงัดคอยแงะเมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ได้ซ่อมแซมปฏิสังขรณ์ให้คงอยู่ในสภาพเดิมแล้ว
บทสรุป
วัดจอมคีรีนาคพรตแห่งนี้ น่าจะสร้างตั้งแต่สมัยทวาราวดียุคที่ขอมยังมีอำนาจอยู่ในดินแดนแถบนี้ สิ่งที่เหลือให้เห็นคือพระประธานและบริวารของท่านในโบสถ์ เพราะที่นี่เป็นชุมชนโบราณมาตั้งแต่สมัยทวาราวดีก่อนสุโขทัยประกาศเอกราชไม่ขึ้นต่อขอมลพบุรี (ละโว้ปุระ) จากลักษณะของพระประธาน ๒ องค์ จากลักษณะของโบสถ์ จากลักษณะของใบเสมาคู่ จากความใหญ่โตขององค์พระ ทำให้สามารถสรุปได้ว่า วัดแห่งนี้ในอดีตคงจะเป็นวัดที่ยิ่งใหญ่และมีความสำคัญมากของนครสวรรค์
ตามความเข้าใจของ WM คิดว่า พระมหาธรรมราชาที่ ๑ (พญาลิไทย) และนายช่างผู้หล่อพระพุทธชินราชและพระปางลีลาที่สุโขทัยที่ได้ชื่อว่างดงามที่สุดในประเทศ คงเคยมากราบนมัสการและได้รับอิทธิพลแนวความคิดจากพระประธานองค์นี้ แล้วจึงไปสร้างพระพุทธชินราช เพราะสุโขทัยกับนครสวรรค์ห่างกันไม่ไกล แต่พระพุทธชินราชและพระปางลีลาสมัยสุโขทัยสร้างทีหลัง ดังนั้นจึงสร้างได้งดงามกว่า และประณีตกว่า
จุดที่น่าสังเกตคือ ซุ้มเรือนแก้วของพระพุทธรูปทั้งสอง ซุ้มเรือนแก้วของพระประธานที่นี่มีหัวเป็นนาค หัวพญานาคอย่างนี้เป็นศิลปะขอม (คลิ๊กที่ภาพดูเพื่อเปรียบเทียบกัน) ถ้าใครดูหัวนาคเป็นจะแยกออกได้ว่า นาคอย่างนี้ศิลปะไทย นาคอย่างนี้ศิลปะเขมร นาคอย่างนี้ศิลปะลาว
หมายเหตุ
๑. พระศรีสรรเพชญ์ ชื่อพระประธานในโบสถ์ แปลว่า พระผู้รู้ทุกสิ่งทุกอย่าง พระสัพพัญญูหรือพระศรีสรรเพชญ์เป็นนามหนึ่งของพระพุทธเจ้า พระประธานองค์สำคัญ ๆ หรือดัง ๆ ในอดีต ผู้คนมักตั้งชื่อนี้ให้ท่าน เพราะนามนี้ใหญ่มาก ที่อยุธยามีการใช้ชื่อศรีสรรเพชญ์ตั้งเป็นทั้งชื่อวัดและพระประธาน ซึ่งต่อมาถูกพม่าเผาลอกเอาทองคำไป
หากใครอยากจะ "ท้าพิสูจน์" หรือจะ "ตามไปดู" ว่าโบสถ์เทวดาสร้างหลังนี้จุคนได้ไม่เคยเต็มสมคำร่ำลือหรือไม่ ต้องพาหมู่คณะไปพิสูจน์ความน่าอัศจรรย์ด้วยตนเองได้ทุกวัน ไม่เว้นวันหยุดราชการ
